Għasel u ġebla

Illum hemm ħames djar, erbgħa f'Malta u waħda f'Għawdex. Kull waħda ssajjar għall-post tagħha: ħut fuq ix-xatt, fenek fil-kampanja, ftira mill-forn tal-ħatab f'Għawdex. Dak li jgħaqqadhom huwa l-isem: l-għasel tal-gżejjer u l-ġebla bil-kulur tal-għasel li huma mibnija minnha.

1. 

   2012

   Għasel u ġebla

   Palazz fit-tarf ta' Triq il-Merkanti, kantun tal-franka, erbgħin post u bitħa.

   Il-Griegi sejħu l-gżira Melitē, skont l-aktar spjegazzjoni komuni l-post tal-għasel; spjegazzjoni oħra tieħu l-isem lura għall-Feniċju Maleth, kenn. U l-Belt, l-Imdina u kważi kull raħal huma mibnija mill-ġebla ratba tal-Globiġerina li ssir bil-kulur tal-għasel fix-xemx ta' filgħaxija. Rita u Matthew riedu isem li mistieden minn kullimkien jista' jgħid, u li jirrakkonta ż-żewġ stejjer f'daqqa.

   Rita kienet sajret fi Sqallija u f'Londra u ġiet lura trid l-ikel Malti fuq tvalja bajda. Matthew kien jaf liema dgħajsa kienet ħarġet dakinhar filgħodu. L-ewwel menu kellu fenek, aljotta, ġbejniet mir-raħal ta' Rita u, kuljum, ħuta li kien għażel hu fuq ix-xatt fis-sitta.

   “Qegħedna l-għasel fuq il-mejda qabel ma kellna tabella fuq il-bieb.”

2. 

   2016 – 2021

   Dar wara l-oħra

   Tas-Sliema, Marsaxlokk, ir-Rabat: kull dar biss meta kien hemm post li jitlob il-kċina tiegħu.

   L-ewwel ġiet Tas-Sliema, fuq ix-xatt, miftuħa mill-kolazzjon sal-aħħar tazza, bil-pastizzerija fil-bieb li għadha l-akbar tagħna. Imbagħad Marsaxlokk, il-port ta' Matthew, fejn il-bank tal-ħut jiddeċiedi l-menu u l-mistieden jagħżel ħuta sħiħa bil-piż.

   Ir-Rabat ġie fl-2021, ħdejn il-bibien tal-Imdina, fejn ikla tal-Ħadd iddum wara nofsinhar kollu u l-fenkata ssir għal mejda sħiħa. Kull dar issajjar għall-post tagħha, mhux minn pjan ċentrali.

3. 

   illum

   Naħa l-oħra tal-fliegu

   Ir-Rabat t'Għawdex ingħaqad fl-2024. Illum madwar mitt persuna jaħdmu ma' Honeystone, fil-kċejjen, fis-servizz, fil-bars u fil-pastizzeriji.

   F'Għawdex l-oġġetti jaslu bil-vapur, il-forn tal-ħatab jaħmi l-ftira, u x-xitwa hija kwieta biżżejjed biex tisma' l-qniepen taċ-Ċittadella. Hija d-dar li Rita dejjem riedet, għoxrin minuta mir-raħal fejn trabbiet.

   Dak li hu ġdid: l-ordnijiet imorru mill-mejda dritt fil-kċina, il-kont jiġi fil-mejda, u min irid pastizz biss jordnah fil-kiosk. Hekk jibqa' aktar ħin għal dak li jgħodd.

   “F'Marsaxlokk il-baħar jiddeċiedi x'insajru. Aħna niddeċiedu biss kif.”

Mill-blat u mill-baħar

74 fil-mija ta' dak li nixtru għall-kċejjen huwa mistad, imkabbar jew magħmul f'Malta u Għawdex.

Malta hija żgħira, u kważi dak kollu li nsajru jiġi minn inqas minn siegħa sewqan: ħut mid-dgħajjes ta' Marsaxlokk, ġbejniet u ħxejjex mill-irziezet ta' Għawdex, għasel mix-xagħri, kappar mill-ħitan tas-sejjieħ.

Kull dar għandha s-sieħeb tagħha, fil-qrib, li jġib dak li għandha bżonn dik il-kċina. Għalhekk il-menu f'Marsaxlokk mhuwiex il-menu tar-Rabat.

• Honeystone Valletta

  Sieħeb: Bdiewa tal-ħxejjex fil-widien tat-tramuntana · Il-Wardija, Malta · 21 km · minn 2012

  Fid-dar: Terrazzin tal-ħxejjex fuq il-bejt: sagħtar, riegnu, rand, merqtux

  Tadam, qargħa bagħli, ful u l-qaqoċċ tar-rebbiegħa; il-ħxejjex aromatiċi tal-aħħar minuta jiġu mill-bejt tagħna.

• Honeystone Sliema

  Sieħeb: Forn tal-familja li jaħmilna l-ħobż Malti · Ħal Qormi, Malta · 9 km · minn 2016

  Fid-dar: Qsari tan-nagħniegħ u l-ħabaq tul it-terrazzin

  Il-ħobż tal-ħmira u l-għaġina għal elfejn pastizz nhar ta' Sibt.

• Honeystone Marsaxlokk

  Sieħeb: Familji tas-sajjieda li jħottu l-qabda tagħhom fuq ix-xatt · Il-port ta' Marsaxlokk · minn 2018

  Fid-dar: Rand u lumi fil-bitħa wara l-kċina

  Ċerna, pagell, sargu, gamblu aħmar, qarnit min-nassi u, mill-15 t'Awwissu, il-lampuki. Dak li ma jġibux id-dgħajjes mhux fuq il-bank.

• Honeystone Rabat

  Sieħeb: Razzett tal-fniek u tal-ħxejjex fit-tarf tal-kampanja · Ħad-Dingli, Malta · 6 km · minn 2021

  Fid-dar: Bitħa b'siġra tal-ħarrub u tina

  Il-fniek għall-istuffat u l-fenkata, patata, basal u l-piżelli għall-pastizzi.

• Honeystone Victoria

  Sieħeb: Razzett tan-nagħaġ li jagħmlilna l-ġbejniet · L-Għarb, Għawdex · 5 km · minn 2014

  Fid-dar: Klin u riegnu ħdejn il-forn tal-ħatab

  Ġbejniet friski, moxxi u tal-bżar għall-ħames djar kollha, u l-ħaruf għar-Rabat t'Għawdex u r-Rabat ta' Malta.

Ħut, għasel, melħ, inbid

Ħut · Id-dgħajjes ta' Marsaxlokk u tal-kosta tan-nofsinhar

Maqbud bil-lenza jew mix-xbieki tal-ġurnata; spnotta u awrata mill-ħwawar tal-ħut fl-ibħra Maltin, u ngħiduh fuq il-menu.

Għasel · Naħħal fix-xagħri t'Għawdex

Għasel tas-sagħtar, miġbur fil-bidu tas-sajf meta jwarrad is-sagħtar salvaġġ. Fuq il-ġbejniet, fil-ħelu u fil-vażett.

Melħ u kappar · Il-melħiet u l-ħitan tas-sejjieħ t'Għawdex

Melħ tal-baħar mill-melħiet tal-kosta tat-tramuntana, kappar salvaġġ maqtugħ mill-ħitan f'Mejju u Ġunju.

Inbid · Dwieli f'Malta u Għawdex

Inbejjed Maltin u Għawdxin biss, l-ewwel il-Għirgħentina u l-Ġellewża, anki mal-ikel.

Dak li mhux mill-gżejjer

Ċanga

Malta trabbi ftit baqar. Tagħna ġejja minn merħliet tal-mergħa fl-Irlanda, u l-menu jgħidu.

Dqiq

Il-gżejjer ikabbru kważi xejn qamħ. Il-forn jitħan qamħ Taljan u Malti.

Kafè

Ma jikbirx hawn. Nixtru mingħand inkaljatur żgħir li jaf ir-razzetti.

Tonn u pixxispad

Ħut Mediterran, imħott f'Malta, maqbud fil-kwoti stabbiliti għalih.

Niktbu dak li ma jiġix mill-gżejjer, għax lista onesta tiswa aktar minn kelma sabiħa.